دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از احتمال برگزاری دیداری میان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در آینده‌ای نزدیک خبر داده است؛ دیداری که به گفته او می‌تواند در چارچوب تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ میان مسکو و کی‌یف برگزار شود. با این حال، اظهارات ترامپ درباره زمان و حتی شکل برگزاری این نشست با ابهام همراه بوده و هنوز جزئیات مشخصی درباره آن ارائه نشده است.
به گزارش ایسنا، ترامپ بامداد چهارشنبه در جمع خبرنگاران در تگزاس، پس از بازگشت از یک گردهمایی انتخاباتی، مدعی شد که در مسیر حل‌وفصل جنگ روسیه و اوکراین پیشرفت‌هایی حاصل شده است.
رئیس‌جمهور آمریکا در اظهاراتی که خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده است، گفت: «فکر می‌کنم در رابطه با روسیه و جنگ روسیه و اوکراین پیشرفت زیادی داشته‌ایم.»
او در ادامه از احتمال برگزاری دیداری در خاک آمریکا با حضور رؤسای جمهور روسیه و اوکراین خبر داد و در پاسخ به پرسشی درباره زمان احتمالی این نشست گفت که این اتفاق می‌تواند در آینده‌ای نه‌چندان دور رخ دهد.
با این حال، ترامپ در اظهاراتی مبهم احتمال داد که رایزنی‌ها لزوماً از طریق برگزاری یک دیدار مستقیم انجام نشود؛ موضوعی که همچنان درباره شکل نهایی ابتکار پیشنهادی واشنگتن ابهام ایجاد می‌کند.
ادعای ترامپ درباره پیشرفت مذاکرات صلح اوکراین
اظهارات تازه ترامپ در شرایطی مطرح می‌شود که تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین تاکنون به توافقی نهایی منجر نشده است. در حالی که رئیس‌جمهور آمریکا از پیشرفت در این مسیر سخن می‌گوید، گزارش‌های رسانه‌ای درباره مذاکرات اخیر میان نمایندگان آمریکا و طرف‌های روسی و اوکراینی، حاکی از نبود پیشرفت ملموس در دستیابی به توافقی جامع بوده است.
ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ وعده داده بود که می‌تواند جنگ اوکراین را ظرف ۲۴ ساعت پایان دهد؛ وعده‌ای که با ادامه درگیری‌ها و دشواری‌های مذاکرات، تحقق آن با موانع جدی روبه‌رو شده است.
در هفته‌های اخیر نیز اختلافات میان واشنگتن و کی‌یف درباره نحوه مواجهه با روسیه ادامه داشته است. ترامپ از زلنسکی انتقاد کرده و حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه را یکی از عوامل افزایش قیمت انرژی در آمریکا دانسته است؛ موضعی که در کنار اختلافات بر سر راهبرد نظامی و مذاکرات صلح، بر پیچیدگی روابط دو طرف افزوده است.
مخالفت کی‌یف با نشست‌های بدون حضور اوکراین
اظهارات اخیر ترامپ در پی انتشار گزارش‌هایی درباره پیشنهاد ولادیمیر پوتین برای برگزاری نشستی سه‌جانبه با حضور ترامپ و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در ماه نوامبر مطرح شده است؛ نشستی که بنا بر گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال، قرار بود موضوع پایان دادن به جنگ اوکراین را نیز در بر بگیرد.
این پیشنهاد با واکنش منفی کی‌یف مواجه شد. مقام‌های اوکراینی بر ضرورت حضور مستقیم این کشور در هرگونه مذاکره درباره آینده جنگ تأکید کرده‌اند و برگزاری نشست‌هایی درباره اوکراین بدون مشارکت رئیس‌جمهور این کشور را اقدامی در راستای تقویت موضع مسکو ارزیابی کرده‌اند.
از نگاه کی‌یف، هرگونه توافق درباره آینده جنگ باید با مشارکت اوکراین صورت گیرد؛ چراکه تصمیم‌گیری درباره سرنوشت سرزمین‌ها، امنیت و ترتیبات پس از جنگ بدون حضور این کشور می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات تازه شود.
نقش مسکو، واشنگتن و پکن در معادلات آینده
ترامپ در بخش دیگری از اظهارات خود به احتمال گفت‌وگو با شی جین‌پینگ درباره خلع سلاح هسته‌ای اشاره کرد و گفت روسیه نیز می‌تواند در این موضوع مشارکت داشته باشد.
همراهی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، در سفر رئیس‌جمهور آمریکا به تگزاس نیز از دیگر نکات مورد اشاره در گزارش بلومبرگ بود. ترامپ اعلام کرد که در این سفر درباره روسیه و جنگ ایران نیز گفت‌وگو کرده‌اند.
این اظهارات نشان می‌دهد که واشنگتن در حال طرح موضوعات مختلفی در چارچوب رایزنی‌های خود با قدرت‌های بزرگ است؛ از تلاش برای پایان دادن به جنگ اوکراین گرفته تا موضوع کنترل تسلیحات هسته‌ای. با این حال، هنوز مشخص نیست این گفت‌وگوها تا چه اندازه به توافق‌های عملی منجر خواهند شد.
آیا دیدار پوتین و زلنسکی به پایان جنگ منجر می‌شود؟
طرح احتمال دیدار مستقیم پوتین و زلنسکی می‌تواند نشانه‌ای از تلاش تازه واشنگتن برای تحرک بخشیدن به روند دیپلماسی باشد، اما برگزاری چنین نشستی به‌تنهایی تضمینی برای پایان جنگ نخواهد بود.
اختلافات درباره شرایط آتش‌بس، ترتیبات امنیتی، آینده مناطق مورد مناقشه و تضمین‌های مورد مطالبه طرفین، همچنان از مهم‌ترین موانع دستیابی به توافق به شمار می‌روند.
از سوی دیگر، اظهارات ترامپ هنوز با اعلام رسمی زمان، مکان و دستور کار نشست همراه نشده است. بنابراین، تا زمانی که جزئیات این ابتکار روشن نشود و نشانه‌ای از توافق عملی میان طرفین به دست نیاید، نمی‌توان از نزدیک بودن پایان جنگ سخن گفت.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا ابتکار جدید ترامپ به آغاز مرحله‌ای تازه از مذاکرات منجر خواهد شد یا بار دیگر در میان اختلافات سیاسی و نظامی مسکو و کی‌یف متوقف می‌شود.
نظر شما